«موزه عروسک‌های ملل» تعطیل شد

کافه ترافیک | نارمک

یکشنبه ۱۳ تیر ۱۳۹۵ – روزنامه اعتماد

موزه عروسک‌های ملل تعطیل شد. خبر تعطیلی یک موزه شاید قابلیت این را داشته باشد که تبدیل به تیتر یک رسانه‌ها شود، مسوولان حوزه‌های فرهنگی نسبت به آن واکنش نشان دهند و تلاش‌هایی را در جهت بازگشایی آن به کار بگیرند. اما خبر تعطیلی یکی از پویا‌ترین موزه‌های پایتخت که از قضا نوپا هم هست، بازتاب قابل‌توجهی در جامعه نداشت. موزه عروسک‌های ملل تنها موزه کودک محور کشور، تعطیل شد، بدون هیچ واکنش و بازتاب گسترده‌ای در میان مردم و مسوولان فرهنگی کشور.

اردیبهشت ماه گذشته و همزمان با روز جهانی موزه بود که محمد رضا کارگر، مدیرکل موزه‌های سازمان میراث فرهنگی اعلام کرد که در دو سال گذشته رشد موزه‌های بخش خصوصی و افتتاح ۴٠ موزه توسط افراد حقیقی باعث شد برای نخستین‌بار در طول تاریخ موزه‌داری کشور، بخش خصوصی از دولت پیشی بگیرد. به نظر می‌رسد مجموعه‌داران این روزها تمایل زیادی برای تجهیز و راه‌اندازی موزه‌های شخصی نشان می‌دهند اما سازمان میراث فرهنگی حمایت چندانی از این مجموعه‌داران ندارد، محمدرضا کارگر می‌گوید: «حمایت‌های ما از موزه‌های خصوصی به چند شکل است، یکی حمایت‌های مالی برای تامین تجهیزات و دیگری اعطای مجوز، حمایت مالی ما به این شکل است که اگر فردی مکانی را اجاره یا خریداری کند میراث فرهنگی در تجهیز این موزه از نظر روشنایی و سیستم دوربین‌های مدار بسته حمایت‌هایی را از موزه داران خصوصی در چارچوب قانون دارد.»  اما با وجود این صحبت‌های کارگر و خبر حمایت‌های میراث فرهنگی از موزه‌های خصوصی، و در حالی که مسوولان میراث فرهنگی کشور خبر از طرح هر خانواده یک موزه می‌دهند، «موزه عروسک‌های ملل» که دو سالی می‌شود فعالیت خود را آغاز کرده، به دلیل اتمام قرارداد با مالک مکانی که موزه در آن قرار داشت، تعطیل شده است.

علی گلشن، مدیر موزه عروسک‌های ملل در خصوص شرایطی که باعث تعطیلی این موزه شده است به «اعتماد» می‌گوید: «به‌دلیل اینکه قرارداد ما برای مکانی که موزه در آن مستقر بود به پایان رسیده، باید موزه را تعطیل کنیم. در طول این مدت امیدوار بودیم که میراث فرهنگی همکاری کند و با توجه به عملکرد موفق موزه در این مدت، فضایی را در اختیار ما قرار دهد. موزه عروسک‌های ملل در دو سال فعالیت خود از جانب ایکوم به عنوان موزه برتر سال در بخش موزه‌های خصوصی شناخته شد، اما حالا که انتظار کمک و همکاری از میراث فرهنگی داریم، مسوولان به نوعی شانه خالی می‌کنند. در طول این دو سال مسوولان میراث فرهنگی حتی برای بازدید از موزه هم نیامدند، به نظر می‌رسد که مقوله فرهنگ چندان برای‌شان اهمیت ندارد. مسوولان میراث فرهنگی موزه‌های خصوصی را چندان جدی نمی‌گیرند، تعطیل شدن یا برقرار بودن این موزه چندان برای‌شان اهمیت ندارد. در همین تهران چندین خانه تاریخی بلا استفاده وجود دارد که در حال تخریب است، ما حاضر بودیم اگر یکی از این فضاها را در اختیار ما قرار دهند، در حدی که برای برپایی موزه نیاز باشد بنا را مرمت کنیم، که هم بنا حفظ شود و هم یک جریان فرهنگی به نام «موزه عروسک‌های ملل» که دو سال فعالیت موفق داشته، متوقف نشود.»

محمدرضا کارگر درخصوص واگذاری خانه‌های تاریخی پایتخت به مجموعه‌داران جهت برپایی موزه به «اعتماد» می‌گوید: «اینکه سازمان میراث فرهنگی به موزه‌های خصوصی جا و مکان اختصاص دهد، در قوانین این سازمان نمی‌گنجد، به این دلیل که ما نمی‌توانیم یک مکان دولتی را در اختیار یک بخش خصوصی قرار دهیم. این کار در یک سازمان دولتی ایجاد فساد می‌کند. در ضمن سازمان میراث ساختمان مناسبی برای اختصاص به چنین کاری در اختیار ندارد.» کارگر در مورد اینکه خانه‌های تاریخی که توسط میراث فرهنگی به شهرداری واگذار می‌شوند، می‌توانند به موزه‌های خصوصی اختصاص پیدا کنند، می‌گوید: «نکته اول اینکه این خانه‌ها در تهران نیستند و نکته بعدی این است که این خانه‌ها به دلیل اینکه هزینه‌های بالایی برای مرمت می‌طلبند و شهرداری توان تامین این هزینه‌ها را دارد در نتیجه در اختیار شهرداری قرار می‌گیرد که بازسازی شوند و مورد بهره‌برداری قرار گیرند، از سوی دیگر بخشی از خانه‌ها هم از طریق صندوق احیای بناهای تاریخی در جهت احیا و بهره‌برداری به بخش خصوصی واگذار می‌شوند.»

گلشن در مورد اظهارات برخی رسانه‌ها در مورد اختصاص ساختمانی در مجموعه نیاوران به این موزه می‌گوید: «این مجموعه‌ها این شرایط را ندارند که یک مجموعه خصوصی را در فضای خودشان جا بدهند، البته به صورت نمایشگاه موقت می‌توانند چنین کاری را انجام دهند اما به صورت دایم امکان این کار را ندارند. این موزه هویت مستقل خود را دارد و به‌طور خصوصی اداره شده و باید از این به بعد هم با هویت مستقل خود به عنوان «‌موزه عروسک‌های ملل» ‌فعالیت کند، اشیای این موزه یک مجموعه شخصی است که ٢۵ سال برای جمع‌آوری آن زحمت کشیده شده است.»

از طرفی محمدرضا کارگر آماری از کسانی که در صف انتظار برپایی موزه هستند، اما ساختمان و فضایی برای راه‌اندازی موزه در اختیارشان نیست ارایه می‌دهد: «ما در تهران در حال حاضر بیش از ۵٠٠ متقاضی برای راه‌اندازی موزه خصوصی داریم، مجموعه‌داران می‌گویند که اگر به ما ساختمان مناسبی بدهید حاضریم مجموعه‌های‌مان را به نمایش بگذاریم. مشکل اساسی در بخش موزه‌های خصوصی همین بحث ساختمان است.»

اما اتفاقی که افتاده این است که یک موزه تعطیل شده، موزه‌ای که مخاطبان بسیاری داشته، مخاطبان اصلی این موزه کودکان بودند، کودکانی که در کارگاه‌های این موزه با فرهنگ و آیین‌های کشور خودشان و ملل دیگر آشنا می‌شدند، مدیر موزه عروسک‌های ملل در مورد وضعیت فعلی موزه می‌گوید: «ما اشیای موزه را حدود یک هفته است جمع‌آوری و اعلام کردیم که موزه به علت تغییر مکان فعلا تعطیل است، هنوز هم جای جدیدی پیدا نکرده‌ایم. ما از میراث فرهنگی نا امید شده‌ایم، شاید خود مردم بتوانند کمک کنند که ما فضایی را برای برپایی این موزه داشته باشیم.» از طرفی کارگر در خصوص تعطیلی موزه عروسک‌های ملل می‌گوید: «ما واقعا بابت تعطیلی این موزه متاسفیم اما با توجه به موضوعیت این موزه باید بگویم شاید بهتر باشد متولی چنین موزه‌هایی وزارت ارشاد و شهرداری باشد، نه میراث فرهنگی.»

موزه عروسک‌های ملل که توسط دو کلکسیونر در سال ٩٣ با مجوز اداره کل موزه‌های کشور راه‌اندازی شده بود، تعطیل شد و حالا ١۵٠٠ عروسک از ٨٠کشور دنیا در سکوت آزار‌دهنده‌ای انتظار می‌کشند تا شاید کسی به تعطیلی یک موزه واکنش در خوری نشان دهد. یک موزه در کشور تعطیل شده است، این خبر کم اهمیتی نیست.

لینک کوتاه: https://tehdooni.com/9h2UW

دیدگاه‌تان را بنویسید:

5 − 3 =